Bir arkadaşınızla tatil planlarından, yeni bir telefondan ya da almak istediğiniz bir üründen söz ettiniz. Aradan çok geçmeden sosyal medyada tam da konuştuğunuz konuyla ilgili reklamlarla karşılaştınız. Pek çok kişinin yaşadığını söylediği bu durum, “Akıllı telefonlar bizi dinliyor mu?” sorusunu yeniden gündeme getiriyor.
Telefonların sürekli olarak kullanıcıların konuşmalarını kaydedip reklam şirketlerine gönderdiğine ilişkin genel ve kesin bir kanıt bulunmuyor. Ancak uygulamalara verilen izinler, internet üzerindeki hareketler, konum bilgileri ve reklam sistemlerinin topladığı diğer veriler nedeniyle kullanıcıların karşısına şaşırtıcı derecede isabetli reklamlar çıkabiliyor.
TELEFONUN DİNLEMESİNE GEREK KALMADAN ÇOK SAYIDA VERİ TOPLANABİLİYOR
Akıllı telefonlarda kullanılan uygulamalar, verilen izinlere bağlı
olarak mikrofon, kamera, konum, kişiler ve fotoğraflar gibi farklı
özelliklere erişebiliyor.
Bunun yanında internette yapılan aramalar, ziyaret edilen internet siteleri, izlenen videolar, sosyal medya etkileşimleri ve alışveriş alışkanlıkları da kişiselleştirilmiş reklamların belirlenmesinde kullanılabiliyor.
Bu nedenle konuşulan bir ürünün kısa süre sonra reklam olarak görülmesi her zaman mikrofonun gizlice kullanıldığı anlamına gelmiyor. Kullanıcının daha önce yaptığı aramalar ve dijital davranışları da reklam sistemlerinin ilgi alanlarını tahmin etmesini sağlayabiliyor.
UYGULAMA YÜKLERKEN VERİLEN İZİNLERE DİKKAT
Telefon güvenliği açısından dikkat edilmesi gereken konuların
başında uygulama izinleri geliyor. Yeni bir uygulama yüklenirken
mikrofon, kamera veya konum erişimi isteyen seçeneklerin doğrudan
onaylanması, uygulamanın ihtiyaç duyduğundan daha fazla veriye
erişmesine neden olabiliyor.
Bilgi Teknolojileri Sistem Operasyon Müdürü Lokman Şahoğlu da kullanılmayan mikrofon izinlerinin kapatılması gerektiğine dikkat çekiyor.
Şahoğlu, “Uygulamaları indirdikten sonra da ses ayarlarını kapatmıyoruz genelde. Mikrofon servislerine girip ayarlardan gerçekten hangi uygulamayı kullanıyorsak sadece onları açık bırakmak gerekiyor. Sosyal medyalar tarafında kişiselleştirilmiş reklamlar mevcut, onu kapatırsanız aslında karşınıza bu veriler çok çıkmayacaktır” ifadelerini kullandı.
MİKROFON İZNİ NASIL KONTROL EDİLİR?
Hem Android telefonlarda hem de iPhone modellerinde hangi
uygulamaların mikrofona erişebildiği gizlilik ayarlarından kontrol
edilebiliyor. Mikrofon kullanması gerekmeyen bir oyun, alışveriş
uygulaması veya başka bir uygulamanın bu izne sahip olduğu
görülürse erişim kapatılabiliyor.
Kamera ve konum izinlerinin de belirli aralıklarla gözden geçirilmesi güvenlik açısından önem taşıyor. Özellikle uzun süredir kullanılmayan uygulamaların gereksiz izinlerinin kaldırılması veya uygulamaların tamamen silinmesi tercih edilebilir.
KİŞİSELLEŞTİRİLMİŞ REKLAMLAR KAPATILABİLİR
Sosyal medya platformları ve telefonların işletim sistemleri,
reklamların kişiselleştirilmesine yönelik çeşitli ayarlar sunuyor.
Bu seçeneklerin sınırlandırılması, reklam amacıyla kullanılan
verilerin azaltılmasına yardımcı olabiliyor.
Kullanıcıların uygulama yüklerken karşılarına çıkan izin ekranlarını okumadan onaylamaması gerekiyor. Özellikle uygulamanın işleviyle ilgisi bulunmayan mikrofon, kamera, kişiler veya konum talepleri konusunda dikkatli davranmak, telefon üzerindeki kişisel verilerin kontrolünü artırıyor.
