Ted Cruz (R-Teksas) ve Ron Wyden (D-Oregon) senatörleri Perşembe günü, hükümetin sosyal medya, yapay zeka ve yayın şirketlerine sansür dayatmasıyla mücadele etmek için iki partili bir yasa tasarısı sundu. Tasarı, "Ağ İfadesine Karşı Silahlandırılmış Bürokrasi Hakkında Adalet" anlamına gelen JAWBONE Yasası olarak adlandırıldı.
Yasanın temel amacı, hükümet görevlilerinin sosyal medya platformlarına içerik kaldırtmaya yönelik baskısı (jawboning) için yeni davacı hakkı oluşturmak. Mevcut hukuk sistemi altında, davacılar bu tür ihlalleri kanıtlamak için hükümetin baskısının başarılı olduğunu göstermek zorundadır. JAWBONE ise başarısız denemeler dahi olsa tazminat talep etme imkanı verecek. Özellikle önemli olan, dava açanların şu anda yalnızca gelecekteki ihlalleri önleyen yasaklayıcı kararlar (injunction) alabilmesi, para cezası talep edememiş olması.
Şeffaflık ve Sorumluluk Mekanizmaları
Yasa aynı zamanda devlet kurumlarına sosyal medya, yapay zeka ve yayın şirketleriyle yaptıkları iletişimleri bir portal aracılığıyla kamuya açıklamalarını gerektiriyor. Bu şeffaflık önlemi, gizli anlaşmazlıklar nedeniyle davacıların hak ihlalini kanıtlamakta yaşadığı zorlukları gidermek amacıyla tasarlandı. Hükümetin arka planda şirketleri sansüre zorlaması durumunda, vatandaşlar dahi bundan haberdar olmayabilir.
Yasa, yayın lisansı sahibi istasyonlar ve ulusal TV ağları dahil olmak üzere hükümete "sansür için uygun girişim noktaları" sunduğunu vurgulayan geniş bir tanım sunuyor. Lawful soruşturmalar, federal veya eyalet kanunlarının uygulanması ve mahkeme kararı altında alınan işlemler yasal istisnaları oluşturuyor.
Siyasi Tartışma: Kim Kimi Sansürlüyor?
Cruz, Biden yönetiminin aşı karşıtları ve seçim dolandırıcılığı hakkında konuşanları "iptal etmek" için Siber Güvenlik ve Altyapı Güvenliği Ajansını "silahlandırdığını" iddia etti. Karşı taraftan Wyden ise Trump'ın geç gece talk show sunucusu Jimmy Kimmel gibi kişileri hedef alması ve FCC Başkanı Brendan Carr'ın yayın istasyonlarının lisanslarını tehdit etmesini örnek gösterdi. Carr'ın tehditleri hakkındaki spekülasyon devam ediyor; Carr bunları inkâr etti. Wyden'ın sözcüsü ayrıca Trump yönetiminin ICEBlock uygulaması gibi uygulamaları uygulama mağazalarından kaldırtmaya yönelik baskısını da vurguladı.
Yasa, American Civil Liberties Union (ACLU), Foundation for Individual Rights and Expression (FIRE) ve Columbia Üniversitesi'nde Knight First Amendment Institute gibi sivil özgürlük örgütlerinin desteğini aldı. Mevcut hukuki çerçevede, Yüksek Mahkeme daha önce hükümetin sosyal medya şirketlerini baskılamaya ilişkin davayı reddetmiş ve platformların hükümet baskısına dayanarak moderasyon yaptığına dair açık kanıt bulunmadığını belirtmiştir.
