SpaceX, Elon Musk tarafından 24 yıl önce kurulan ve yıllardır özel kalınan uzay şirketi, Çarşamba günü Menkul Kıymetler Komisyonu'na (SEC) S-1 halka arz dosyasını sundu. Şirket Nasdaq borsasında SPCX koduyla işlem görecek ve bu yıl halka arz gerçekleşecek. Dosya, yakında yapılması beklenen 75 milyar dolar gelir hedefi ve 1,75 trilyon dolar değerleme ile tarihteki en büyük halka arz olması öngörülüyor.
SpaceX'in 2025 yılı finansal tabloları ilk kez kamuya açıldı. Şirket geçen yıl 18,67 milyar dolar gelir elde etti, ancak 4,94 milyar dolar net zarar yazdı. Gelirin büyük çoğunluğu uydu internet hizmeti Starlink'ten geldi ve bu segment yaklaşık 11 milyar dolar katkıda bulundu. Şirketin kuruluşundan bu yana toplam zararı 37 milyar doları aştı.
Zararın önemli kısmı yapay zeka faaliyetlerine yönlendirilen yatırımlardan kaynaklanıyor. SpaceX, 2025 yılında sermaye harcamalarının yaklaşık %60'ını, yani 20 milyar doları yapay zeka bölümüne yönlendirdi. Elon Musk'ın yapay zeka girişimi xAI 2025'te 3,2 milyar dolar gelir elde ederken 6,4 milyar dolar operasyonel zarar yazdı. xAI, Musk'ın sosyal medya platformu X ve yapay zeka sohbet botu Grok'u içeriyor. Şirket, Grok'u gelecekte "çok trilyon parametreli" seviyelere ölçeklendirmeyi planlıyor.
Musk'ın sınırsız kontrolü ve risk faktörleri
Halka arz dosyası, Elon Musk'ın şirket üzerindeki benzersiz kontrol gücünü gözler önüne serdi. Halka arz sonrası Musk, CEO, CTO ve yönetim kurulu başkanı olacak ve %50'den fazla oy hakkını elinde tutacak. Dual-sınıf hisse yapısı nedeniyle, Musk %93,6 oranında Class B süper oy hakkına sahip olacak ve bu hisseler kamuya satılmayacak. Musk'ın oy gücü sayesinde birleşme ve satın alma gibi önemli kararları yalnız alabilecek ve ShareLock hiçbir şekilde onu görevden alamamayacak.
Dosyada ayrıca Tesla ile olan finansal ilişkiler detaylı şekilde yer aldı. SpaceX, Tesla'dan 1.279 adet Cybertruck satın aldı ve bu alışverişler 131 milyon dolar'a mal oldu. Aynı zamanda, xAI'ın Memphis'teki Colossus I ve II veri merkezlerini güç desteği için Tesla Megapacks kullanarak, 2024-2025'te **697 milyon dolar** harcama yaptı.
SpaceX, halka arz dosyasında ulaşılabilir pazarını 28,5 trilyon dolar olarak tanımladı. Bu rakamın 26,5 trilyon doları yapay zeka uygulamalarından kaynaklanacağını tahmin ediyor. Şirket, yörünge yapay zeka hesaplama merkezlerinin gelecekteki kilit rol oynayacağını belirterek, 2028'den itibaren yörünge AI hesaplama uyduları konuşlandırmayı planlıyor. Ayrıca, Anthropic ile yapılan anlaşma uyarınca, Claude yapay zeka modelinin geliştiricisi 2029 yılına kadar aylık 1,25 milyar dolar ödeme yapacak.
Dosyada 36 sayfa risk faktörü yer aldı ve Musk en önemli risk faktörü olarak listelendi. Şirket, Musk'ın liderliği, vizyonu ve teknik uzmanlığının kritik öneme sahip olduğunu belirtirken, aynı zamanda çakışan finansal menfaatler ve potansiyel rekabet riski hakkında da uyarıda bulundu.
Halka arz başarılı olursa, Musk'ın toplam serveti 1 trilyon dolar seviyesine ulaşabilir ve dünyanın ilk trilyonerlerinden biri haline gelebilir.