Tesla, bu hafta 10 milyonuncu tamamen elektrikli otomobilini üreterek elektrikli araç sektöründe önemli bir kilometre taşını geride bıraktı. Bu başarıya şirketin ilk 1 milyonuncu aracını üreterek eşik aştığının tam altı yıl sonrasında ulaşması, üretim hızının belirgin şekilde yavaşladığını gösteriyor.
10 milyon sınırının aşılması, CEO Elon Musk'ın hissedarlar tarafından geçen yıl onaylanan 1 trilyon dolarlık hisse paketinin tam değerine ulaşmasını sağlayacak dört temel "ürün hedefinden" birinde yolun yarısına geldiği anlamına geliyor. Musk'ın 2035 yılına kadar yerine getirmesi gereken hedefler arasında 20 milyon araç üretimi, 10 milyon aktif "Full Self-Driving" yazılım aboneliği, 1 milyon robot ve 1 milyon robotaksi bulunuyor.
Satış hedefleri tutmadı, kapasite kullanılmıyor
Tesla, yıllar boyunca yatırımcılarına yüzde 50 yıllık büyüme hedefi sunmuştu. Ancak son iki yılda bu eğilim tersine döndü. 2023'te yaklaşık 1,81 milyon araç teslim eden şirket, 2024'te tarihindeki ilk yıllık teslimat düşüşünü yaşayarak 1,79 milyon seviyesine geriledi. 2025'te teslimatlar yüzde 9 azalarak 1,64 milyona indi. Bu düşüşe rağmen şirketin fabrikaları tam kapasite altında çalışıyor: Şanghay, Fremont, Berlin ve Teksas tesislerinin toplam yıllık kurulu kapasitesi 2,375 milyonu aşıyor, ancak 2026 ikinci çeyreğinde sadece 451.758 araç üretildi.
Musk geçmişte Tesla'nın 2030 yılına kadar yılda 20 milyon araba üreteceğini vaat etse de, satışların yavaşlamasıyla bu hedefi terk etti. Halihazırda Model 3 ve Model Y'nin hızlı büyümesine karşın, şirket yıllık 2 milyonu aşkın araç satışını hiç bir yıl başaramadı. Bu tempo devam ederse 20 milyon hedefine 2030'lar başında ulaşabilir.
Yeni ürünler gecikiyor, yapay zeka ve robotik öncelikli hale geldi
Tesla, 2024'ün ilk çeyreğinde "iki büyük büyüme dalgası arasında" olduğunu açıklamıştı. İlk dalga Model 3 ve Model Y tarafından oluşturulurken, ikinci dalga daha uygun fiyatlı bir modellemle başlaması planlanıyordu. Aradan iki yıldan fazla zaman geçmesine rağmen bu yeni model pazara çıkmadı. Cybertruck beklentilerin altında kalırken, yeni Roadster yıllardır geliştirme aşamasında kaldı. Son dönemde şirket robotaksi ve Optimus insansı robot projesine daha fazla kaynak ayırıyor, ancak bu projelerin geliştirme temposu da beklentileri karşılayamıyor.
ABD pazarında Tesla'nın satışları ikinci çeyreğinde yüzde 13 düşüş yaşadı. Büyük otomobil üreticilerinin elektrikli araç pazarından geri çekilmesi ve Rivian ile Lucid Motors gibi girişimlerin ölçeklenmekte zorlanmasına rağmen, şirket ev pazarında mücadele veriyor. Kuzey Amerika'daki bu daralma nedeniyle Tesla, Japonya, Avustralya ve Litvanya gibi yeni pazarlara yönelmek zorunda kaldı.
Musk'ın hisse paketinin diğer şartları da zorlukla karşı karşıya. Şirketin ayarlanmış EBITDA'sı şu anda 3,27 milyar dolar civarında iken, 2035'te 400 milyar dolara çıkması gerekiyor. Ağır indirimler, satılabilir düzenleme kredilerinin kaybı ve yapay zeka ile robotikse yapılan masif harcamalar bu hedefi zorlaştırıyor. Küresel pazarda ise **BYD** gibi rakipler 17 milyon "yeni enerji aracı" üretmiş durumda.
