Meta'ya tarihi sosyal medya davası: 1,4 trilyon dolar ceza

Meta, dört ABD eyaleti tarafından Facebook ve Instagram'ın bağımlılık yapan tasarımları ve güvenlik konusundaki yanıltıcı bilgiler nedeniyle açılan davalarda 1,4 trilyon dolara kadar cezayla yüzleşiyor.

Meta'ya tarihi sosyal medya davası: 1,4 trilyon dolar ceza

Meta, Facebook ve Instagram platformlarının genç kullanıcıları bağımlı hale getirmek üzere tasarlandığı ve bu uygulamaların güvenliği konusunda kamuoyunu yanıltması iddiasıyla California, Colorado, Kentucky ve New Jersey eyaletleri tarafından açılan davalarda 1,4 trilyon dolara kadar cezaya çarptırılabilir. Bu miktar, Meta'nın yaklaşık 1,5 trilyon dolarlık piyasa değerine oldukça yakın seviyede bulunuyor. Şirket, mahkemeye sunduğu dosyada bu ceza miktarının "tüketici koruma uygulamaları tarihinde eşi benzeri görülmemiş" bir seviyede olduğunu belirtmiştir.

Söz konusu ceza miktarı, dört eyaletin mahkeme duruşmasında açıkladığı bir hesaplamaya dayanıyor. Eyaletler, Meta'nın eylemlerinden etkilendiği tahmin edilen genç kullanıcı sayısını eyalet yasalarında belirlenen para cezalarıyla çarparak bu rakama ulaştıklarını ifade ettiler. Meta ise bu hesaplamanın yeterli kanıtla desteklenmediğini savunmaktadır.

Geniş yasal cephe ve COPPA ihlalleri

Meta'nın hukuki sorunları sadece bu dört eyaletle sınırlı değil. Toplamda 29 eyalet daha federal mahkemede şirkete dava açmış durumda. Bu davaların büyük çoğunluğu, Meta'nın federal Çocukların Çevrimiçi Gizliliğini Koruma Yasası (COPPA) ihlal ederek ebeveyn onayı almadan çocuklardan veri topladığı iddiasını içeriyor. Buna ek olarak 14 eyalet de kendi yerel yasalarına dayanarak ayrı davalar açmıştır.

ABD Bölge Yargıcı Yvonne Gonzalez Rogers, Ağustos ayında görülecek duruşmada hem COPPA kapsamındaki iddiaları hem de dört eyaletin tüketici koruma yasalarının ihlal edildiğine ilişkin suçlamalarını değerlendirecek. Yerel yasalara dayanan davalar ise Şubat 2027'de ayrı bir duruşmada ele alınacak.

Meta'nın savunması ve sosyal medya bağımlılığı tartışması

Meta, daha önce "sosyal medya bağımlılığının" tıbbi olarak kabul edilmiş bir psikiyatrik durum olmadığı gerekçesiyle bu iddiaları reddetmişti. Instagram Başkanı Adam Mosseri, sosyal medya bağımlılığını bir Netflix dizisini art arda izlemeye benzetmişti. Ancak Amerikan Psikiyatri Birliği, sosyal medya bağımlılığının resmi tanı kılavuzunda yer almasa da bunun böyle bir durumun varlığını reddetmediğini açıklamıştır.

Mahkemelerin daha önceki kararları devletin iddiaları lehine sonuçlanmıştır. New Mexico eyaleti, Meta'nın tüketicileri yanıltması gerekçesiyle yakın zamanda 375 milyon dolarlık karar almıştır. Ayrıca Meta ve diğer sosyal ağlar, benzer iddialar nedeniyle bir Kentucky okul bölgesine 27 milyon dolar ödeyerek anlaşmaya varmışlardır.