Amazon, büyük dil modelleri için eğitim verisi toplamak amacıyla nadir kitapları sistematik olarak satın alıp imha ediyor. Bir kitap satıcısının nadir bir kitaba yerleştirdiği AirTag, kitabın Amazon'un Las Vegas'taki yapay zeka eğitim tesisine (VGT3) gittiğini ve orada tarandıktan sonra yok edildiğini ortaya çıkardı.
Amazon, yapılan sorgulamaya karşı "kitapları ticari kanallar aracılığıyla satın aldığını ve müşterilerin kullandığı ürünleri geliştirmek için kullandığını" söylese de, yapay zeka eğitimi konusuna doğrudan değinmedi. Tesisin giriş kapısında kitabı yiyen bir T. rex figürü yer alması, operasyonun doğasını sembolik olarak yansıtıyor.
Eğitim Verisi Açlığı ve Nadir Kitapların Değeri
Günümüzün büyük dil modelleri muazzam miktarda metinsel veri gerektirir. İnternet üzerindeki açık kaynaklara erişim sınırlanmış olması nedeniyle şirketler, basılı ancak çevrimiçi olmayan kitaplara yönelmiştir. Amazon çalışanlarının forum tartışmalarında dile getirdikleri üzere, taranan kitap stokları bu yıl tükenmiş ve tesisin kapanma riskiyle karşı karşıya kaldığı dönemler yaşanmıştır. Nadir ve eski kitaplar, 2022 yılı öncesinde yayımlandığından ve yapay zeka tarafından yazılmadığından, eğitim verilerinin kalitesi açısından özellikle değerlidir.
Araştırmalar gösteriyor ki, Amazon ve benzer şirketler ISBN numaraları aracılığıyla dünyadaki tüm basılı kitapları metodik biçimde taramayı hedefliyor. Tesis çalışanları, kitapları taramamadan önce barkod ve ISBN kontrolü yapmakla görevlendiriliyor.
Etik Tartışmalar ve Endüstri Tepkisi
Kitap severleri ve koleksiyoncuları, bu uygulamaya şiddetle karşı çıkıyor. Eleştirmenler, tarihsel ve entelektüel değeri bulunan ancak düşük ticari değerde olan eserler için "yıkıcı tarama"ı kabul edilemez buluyor. Rekabet halindeki yapay zeka şirketlerinin (örneğin Anthropic ve xAI) nadir kitapları eğitim verisi olarak kullanmadıklarını açıkça belirtmelerine karşın, Amazon'un bu yola gitmesi tartışmaları alevlendiriyor.
Kitap satıcıları, Amazon gibi şirketlerin bu eserlerin içeriğini salt veri yığını olarak görüldüğünü ve bilgisel hazineyi kontrol altında tuttuğunu vurguluyor. Sosyal medya platformlarında bazı kullanıcılar tozlu raflarda bekleyen kitapların kurtarılması yerine imha edilmesinin sorunlu olduğunu tartışırken, diğerleri zaten okunmayan eserlerin bu amaçla kullanılmasının makul olabileceğini öne sürüyor. İçeriğin yapay zeka şirketlerinin elinde kilitli kalması ise akademik endişe kaynağı olmaya devam ediyor.
