Chrome, kullanıcı izni olmadan 4 GB'lık Gemini Nano yapay zeka modeli indiriyor

Google Chrome, kullanıcıların onayını almadan arka planda 4 GB büyüklüğünde bir yapay zeka model dosyası indiriyor. Gemini Nano adlı bu yerel dil modelinin ağırlık verilerini barındıran dosya, bilgisayar bilimcisi Alexander Hanff tarafından keşfedilerek kamuoyuyla paylaşıldı. Gizlilik ve depolama alanı konusundaki ciddi endişeler, Google'ı konuya ilişkin açıklama yapmak zorunda bıraktı.

Söz konusu dosya, teknik kayıtlarda weights.bin adıyla geçiyor ve Chrome'un uygulama veri klasörünün altında, çoğu kullanıcının erişmediği gizli bir dizinde tutuluyor. Dosya, tarayıcının sunuculara bağlanmadan cihaz üzerinde doğrudan yapay zeka hesaplaması yapabilmesini sağlıyor. Chrome'un "Yazmama yardım et" gibi metin üretme özellikleri ile cihaz tabanlı dolandırıcılık algılama sistemi bu modeli kullanıyor.

Silinen dosya otomatik olarak geri dönüyor

Hanff'ın tespitleri, hem macOS hem Windows kurulumlarında doğrulandı. Kullanıcılar dosyayı manuel olarak sildiklerinde Chrome birkaç dakika içinde dosyayı yeniden indiriyor. Bu döngüyü durdurmak için chrome://flags üzerinden Chrome'un yapay zeka özelliklerini devre dışı bırakmak, kurumsal politika araçlarını kullanmak ya da tarayıcıyı tamamen kaldırmak gerekiyor; ev kullanıcılarının büyük çoğunluğunun bu seçeneklere başvurması ise kolay değil.

Hanff, Google'ın kullanıcı rızası almaksızın bu denli büyük bir veriyi cihazlara dayatmasının Avrupa Birliği'nin GDPR başta olmak üzere çeşitli gizlilik yasalarıyla çelişebileceğini ileri sürüyor. Çevresel boyut da tartışma gündeminde: 4 GB'lık dosyanın yaklaşık 500 milyon cihaza dağıtıldığı bir senaryo, hesaplamalara göre 30.000 ton CO2 eşdeğeri emisyona yol açabilir. Bu rakam, yaklaşık 6.500 otomobilin yıllık karbon ayak izine denk geliyor.

Google'ın açıklaması ve ayar değişikliği tartışması

Google, Gemini Nano'nun 2024'ten bu yana Chrome ekosisteminin bir parçası olduğunu ve özellikle güvenli tarama işlevlerini iyileştirmek amacıyla kullanıldığını belirtiyor. Şirket, sistemin cihazın boş depolama alanını izlediğini ve yer yetersiz kaldığında indirmeyi gerçekleştirmediğini de ekliyor.

Tartışmayı derinleştiren başka bir gelişme de Chrome 148 güncellemesiyle birlikte yapay zeka ayarındaki ifadenin değiştirilmesi oldu. Önceki sürümde verilerin Google sunucularına gönderilmediği açıkça belirtilirken yeni sürümde bu ifade kaldırıldı. Google'ın bu konudaki açıklaması şu şekilde:

Bu değişiklik, yapay zekanın web'de nasıl çalıştığını net biçimde ortaya koymak için yapıldı. Modele iletilen veriler yalnızca cihaz üzerinde işleniyor.
Google'a göre Chrome'un yerel yapay zeka API'si üçüncü taraf siteler tarafından da kullanılabiliyor; bu durumlarda giriş ve çıkış verileri ilgili web sitesinin sunucularına ulaşabiliyor, ancak Google bu verileri görmüyor. Yine de yapay zeka özelliklerinin varsayılan olarak açık geldiği ve kullanıcının bunu kapatması gerektiği gerçeği değişmiyor. Türkiye dahil tüm Chrome kullanıcılarının bu davranıştan etkilenip etkilenmediği henüz netlik kazanmadı.