Trump, yapay zeka güvenlik kararnamesini imzalamaktan vazgeçti: 'Engel olmak istemiyorum'

ABD Başkanı Donald Trump, yapay zeka modellerinin halka sunulmadan önce hükümet tarafından güvenlik değerlendirmesinden geçirilmesini zorunlu kılacak cumhurbaşkanlığı kararnamesini son dakikada imzalamaktan vazgeçti. Trump, kararın belirli maddelerini beğenmediğini belirterek "Çin'in, herkesin önündeyiz; bu önderliğimizin önüne geçecek hiçbir şey yapmak istemiyorum" dedi.

Elon Musk, Mark Zuckerberg ve eski ABD yapay zeka danışmanı David Sacks başta olmak üzere teknoloji sektörünün önde gelen isimleri, kararname metninin yapay zeka geliştirme sürecini yavaşlatabileceğini Beyaz Saray'a iletti. Bu isimlere göre söz konusu düzenleme ABD ekonomisi açısından kritik hâle gelen yapay zeka teknolojisinin gelişimini sekteye uğratacaktı. Beyaz Saray'ın teknoloji liderlerini imza töreni için davet etmiş olmasına karşın imzanın son anda ertelenmesi, yetkililer arasında şaşkınlık yarattı. Gayri resmi bir gerekçe olarak ise üst düzey şirket yöneticilerinin kısa sürede Washington'a yetişemediği öne sürüldü.

Kararname ne öngörüyordu?

Taslak metin, yapay zeka şirketlerini gelişmiş modellerini halka açıklamadan 14 ila 90 gün önce hükümete iletmeye zorunlu kılıyordu; ancak sonraki versiyonlarda bu katılım gönüllülük esasına bırakıldı. Düzenleme, Ulusal Siber Direktörlük Ofisi ve diğer kurumların modelleri güvenlik açısından inceleyeceği bir süreç oluşturmayı hedefliyordu. Kararname hazırlanmasındaki tetikleyicilerden biri, Anthropic'in Mythos ve OpenAI'ın GPT-5.5 Cyber modellerinin siber güvenlik açıklarını insan analistlerden çok daha hızlı tespit edip istismar edebildiğine dair kaygılardı. Düzenlemenin destekçileri, devlet destekli aktörlerin bu tür modelleri ABD'ye karşı silah olarak kullanabileceğini vurguluyordu.

Trump, gönüllülük esasına indirgenmiş bu son halinden bile rahatsız olduğunu dile getirerek "Bu, engel teşkil edebilirdi; engel olmadığından emin olmak istiyorum" dedi. Başkan, kararnamenin ne zaman ve nasıl revize edileceği konusunda henüz bir açıklama yapmadı. Beyaz Saray'ın yapay zekaya şimdiye kadar genel olarak düzenlemeden uzak, serbest piyasa odaklı bir tutum sergilediği hatırlatılmalı.

Çin'in düzenleyici adımları dikkat çekiyor

Öte yandan ABD'nin yapay zeka yönetişiminde adım atmakta gecikmesi, Çin'in bu alanda hız kazanmasına zemin hazırlıyor. Pekin, Nisan 2026'da yerli yapay zeka şirketlerine kurum içi etik inceleme komiteleri kurma zorunluluğu getirirken Mayıs 2026'da Devlet Konseyi, yapay zeka yönetişimini güçlendirecek kapsamlı yasal düzenlemeleri 2026 yılı yasama takviminin öncelikleri arasına aldı. Bu gelişmeler, ABD'nin düzenleme konusundaki çekimserliğiyle birleşince iki ülke arasındaki rekabete yeni bir boyut katıyor. Trump, Xi Jinping ile gerçekleştirdiği son zirvede yapay zekayla bağlantılı ulusal güvenlik risklerini birlikte yönetmeye yönelik hükümetlerarası bir diyalog başlatmak konusunda mutabakata vardı.

Beyaz Saray içinde de gerilim göze çarpıyor. Ticaret Bakanlığı ve Bilim ve Teknoloji Politikası Ofisi hafif dokunuşlu bir düzenleme yaklaşımını savunurken Ulusal Siber Direktörlük Ofisi gibi güvenlik odaklı kurumlar, yönetişim için zamanın geldiğini düşünüyor. Cumhurbaşkanı Yardımcısı JD Vance, Mythos'a ilişkin kaygıların gündeme gelmesinin ardından yönetimin veri ve gizlilik korumalarını önceliklendirdiğini açıkladı. Kararnamenin yakın vadede yeniden masaya geleceği bekleniyor; ancak yeni taslağın ne zaman ortaya çıkacağı belirsizliğini koruyor.