Damacana su almak istemeyen ya da musluk suyunun tadından ve kokusundan rahatsız olan birçok kişi çözümü arıtma cihazlarında buluyor. Peki bu cihazlar suyu gerçekten temizliyor mu? Arıtma sırasında sudaki yararlı minerallerin de azalması sağlık açısından sorun oluşturuyor mu?
Su arıtma cihazlarıyla ilgili en önemli ayrıntı, her cihazın aynı şekilde çalışmaması. Bazı filtreler yalnızca sudaki kötü tat ve kokuyu azaltırken, daha gelişmiş cihazlar kurşun ve bazı istenmeyen maddelerin miktarını da düşürebiliyor.
SU ARITMA CİHAZLARI GERÇEKTEN SUYU TEMİZLİYOR MU?
Doğru cihaz kullanıldığında evet.
Özellikle suyu çok ince bir filtreden geçirerek çalışan cihazlar, sudaki pek çok istenmeyen maddeyi azaltabiliyor. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri'nin yayımladığı bilgilere göre bu tür sistemler kurşun, bakır, krom ve fazla tuzun yanı sıra arsenik, nitrat ve florür gibi bazı maddelerin seviyesini de düşürebiliyor.
Ancak mutfakta kullanılan her su filtresinden aynı performansı beklememek gerekiyor. Örneğin daha basit filtrelerin önemli bir bölümü suyun tadını ve kokusunu iyileştirmeye yönelik çalışıyor. Bu nedenle cihaz alırken yalnızca filtre sayısına değil, hangi maddeleri süzebildiğine de bakılması gerekiyor.
SUDAKİ YARARLI MİNERALLER DE AZALABİLİYOR
Su arıtma cihazlarıyla ilgili tartışmanın önemli bir bölümü
mineraller üzerinden yürütülüyor.
Suyu çok ince bir filtreden geçiren gelişmiş cihazlar yalnızca istenmeyen maddeleri tutmuyor. Suda doğal olarak bulunan kalsiyum, magnezyum ve potasyum gibi minerallerin miktarı da azalabiliyor.
Dünya Sağlık Örgütü de mineralleri azaltılmış suların uzun süre tüketilmesi konusunu ele alan çalışmalar yayımladı. Kurumun değerlendirmelerinde içme suyunun kalsiyum ve magnezyum alımına katkı sağlayabileceğine dikkat çekiliyor. Özellikle beslenme yoluyla bu mineralleri yeterince alamayan kişiler açısından sudan gelen miktarın da önem taşıyabileceği belirtiliyor.
Bu durum, arıtma cihazından çıkan suyun doğrudan "sağlığa zararlı" olduğu anlamına gelmiyor. Ancak suyu neredeyse tamamen minerallerinden ayıran bir cihaz kullanılıyorsa, çıkan suyun mineral değerlerinin bilinmesi önem taşıyor.
Bazı yeni cihazlarda bu nedenle arıtılan suya yeniden mineral kazandıran ek filtreler de kullanılıyor.
EN BÜYÜK SORUNLARDAN BİRİ BAKIMSIZ FİLTRELER
Arıtma cihazının kalitesi kadar bakımının nasıl yapıldığı da
önemli.
Cihazın filtrelerinin yıllarca değiştirilmeden kullanılması doğru değil. Filtrelerin kullanım ömrü dolduğunda cihazın suyu arıtma başarısı düşebiliyor. Ayrıca suyla sürekli temas eden bölümlerin temiz tutulması gerekiyor.
ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri de bazı su arıtma sistemlerinin düzenli bakım ve temizlik gerektirdiğine dikkat çekiyor.
Bu nedenle cihazı satın aldıktan sonra filtre değişim tarihlerini takip etmek gerekiyor. Değişim süresi kullanılan su miktarına, şebeke suyunun durumuna ve cihazın özelliklerine göre farklılık gösterebiliyor.
ÇOK FİLTRELİ CİHAZ HER ZAMAN DAHA İYİ DEĞİL
Piyasada 5, 8, 10 hatta 12 aşamalı olduğu belirtilen çok sayıda su
arıtma cihazı satılıyor. Fakat filtre sayısının fazla olması tek
başına cihazın daha iyi olduğu anlamına gelmiyor.
Burada önemli olan filtrelerin ne yaptığı.
Bir cihaz yalnızca kötü koku ve tadı azaltmaya yönelik olabilirken, başka bir cihaz sudaki kurşun veya bazı mikropları azaltmak amacıyla üretilmiş olabilir. Bağımsız kuruluşlar tarafından test edilmiş ürünlerde hangi maddelerin azaltılabildiğine ilişkin bilgiler bulunabiliyor.
Bu nedenle su arıtma cihazı satın alırken "kaç filtresi var?" sorusundan önce "hangi maddeleri filtreliyor?" sorusunun sorulması gerekiyor.
HER EVİN SU ARITMA CİHAZINA İHTİYACI VAR MI?
Her ev için arıtma cihazı gerekli demek de doğru değil.
Şebekeden gelen suyun güvenli olması ve zararlı madde içermemesi halinde ayrıca bir ev tipi arıtma sistemine ihtiyaç duyulmayabilir. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri de cihaz seçmeden önce mümkünse suyun hangi maddeleri içerdiğinin bilinmesini öneriyor.
Örneğin sorun yalnızca musluk suyundaki klor kokusu veya tat ise basit bir filtre yeterli olabilir. Sudaki bazı metallerin veya farklı maddelerin azaltılması isteniyorsa daha gelişmiş bir arıtma sistemi gerekebilir.
Ev tipi su arıtma cihazları doğru seçildiğinde işe yarıyor. Ancak cihazın pahalı olması veya üzerinde çok sayıda filtre bulunması tek başına kaliteli su anlamına gelmiyor. Suyun yapısına uygun cihazın seçilmesi, filtrelerin zamanında değiştirilmesi ve arıtma sonrasında suyun mineral değerlerinin aşırı düşüp düşmediğinin bilinmesi daha önemli.
Özellikle yıllardır aynı filtreleri kullananların değişim tarihlerini kontrol etmesinde fayda var. Çünkü iyi bir arıtma cihazından beklenen performans, ancak düzenli bakım yapıldığında korunabiliyor.
